Instytut Witosa został powołany ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. jako instytut badawczy pod nadzorem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jego misją jest ochrona, badanie i upowszechnianie dziedzictwa jednego z najwybitniejszych polskich mężów stanu oraz promowanie wartości, które legły u podstaw niepodległej i demokratycznej Polski.

Celem Instytutu jest prowadzenie działalności naukowej, edukacyjnej, popularyzatorskiej, integrującej - tworząc przestrzeń, w której tradycja spotyka się z nowoczesnością. Naszym zadaniem jest również wspieranie młodych ludzi - zwłaszcza z mniejszych miejscowości - w rozwijaniu talentów i kształtowaniu postaw obywatelskich. Instytut pełni rolę ośrodka dialogu międzypokoleniowego i międzylokalnego, promując ideę współpracy ponad podziałami i budowania wspólnoty opartej na wzajemnym szacunku, pracy i solidarności.

To nowoczesny think tank i aktywne centrum pamięci, które nie tylko bada historię, ale - przede wszystkim - aktywnie inspiruje do działania - w duchu słów Wincentego Witosa: „Nie ma Polski bez wsi, nie ma wsi bez Polski.”

Wincenty Witos (1874-1945) - polityk, działacz społeczny, publicysta i trzykrotny premier II Rzeczypospolitej. Pochodził z Wierzchosławic w Małopolsce i przez całe życie pozostał wierny korzeniom, pracy i ludziom wsi. Z prostych pól wyniósł niezłomność, która uczyniła go jednym z najważniejszych architektów polskiej niepodległości.

Witos był przywódcą ruchu ludowego, współtwórcą nowoczesnego myślenia o patriotyzmie i Polsce, opartego na ideach demokracji, sprawiedliwości społecznej i współodpowiedzialności. W czasach niepewności potrafił mówić o wspólnocie i jedności, przypominając, że siła narodu leży w solidarności jego obywateli.

Dziś postać Witosa to nie tylko symbol historii, ale żywe źródło inspiracji - przykład odwagi, uczciwości i służby publicznej. Jego przesłanie o potrzebie dialogu, odpowiedzialności i pracy dla dobra wspólnego pozostaje aktualne w XXI wieku.